Dự án iLanscape được tài trợ bởi Phái đoàn Liên minh Châu Âu, thực hiện bởi UNDP, tổ chức Stichting IDH Sustainable Trade Initiative, hướng tới mục tiêu thúc đẩy sản xuất nông nghiệp không phá rừng, bảo vệ cảnh quan và nâng cao sinh kế cho cộng đồng.

Đảm nhận giai đoạn 2, hoạt động 2.3b của dự án, TAVINA đặt mục tiêu chính là xây dựng 15 mô hình hệ thống canh tác nhằm trình diễn kết quả tác động bền vững về mặt môi trường (tăng cường xen canh, sử dụng phân bón và hóa chất bảo vệ thực vật một cách hợp lý, bảo tồn đất, giảm xói mòn, tăng hấp thụ CO2 và giảm phát thải khí nhà kính…) và chứng minh hiệu quả kinh tế của các giải pháp kỹ thuật ưu tiên từ đó tập huấn chuyển giao và nhân rộng ra các vùng sản xuất trên địa bàn.

Trong quý IV (Tháng 10 - 12/2025), cán bộ kỹ thuật của TAVINA đã thực hiện 03 chuyến thực địa tại 2 huyện Đắk R’lấp và Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng). Mỗi chuyến bao gồm hướng dẫn một số kỹ thuật tại vườn, theo dõi tiến độ sinh trưởng, ghi nhận vấn đề phát sinh trên vườn và thống nhất giải pháp xử lý.

Về khía cạnh kỹ thuật, đa số các nông hộ tham gia mô hình đã có sự thay đổi rõ rệt trong tập quán canh tác. Các biện pháp như bón phân đúng thời điểm, kết hợp phân hữu cơ với phân vô cơ, tỉa cành tạo tán, phát cỏ có kiểm soát, sử dụng thuốc BVTV theo nguyên tắc “4 đúng” và quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) đã được nông hộ tiếp thu và áp dụng tương đối đồng bộ. Nhờ đó, vườn cây sinh trưởng ổn định, tán lá xanh khoẻ, mức độ sâu bệnh được kiểm soát tốt hơn so với giai đoạn trước khi tham gia mô hình.

Về hiệu quả kinh tế, mặc dù quý 4 là giai đoạn cuối vụ và chưa thể đánh giá đầy đủ tác động dài hạn, song các mô hình bước đầu cho thấy khả năng cải thiện hiệu quả sản xuất thông qua việc giảm chi phí đầu vào (đặc biệt là thuốc BVTV), sử dụng phân bón hợp lý và nâng cao chất lượng vườn cây. Việc trồng xen sầu riêng, hồ tiêu, mắc ca trong vườn cà phê giúp đa dạng hoá sản phẩm, gia tăng gía trị trên cùng đơn vị diện tích và tạo nền tảng cải thiện sinh kế bền vững cho nông hộ trong các năm tiếp theo.

Về khía cạnh môi trường, các mô hình đã phát huy rõ nét vai trò trong bảo vệ đất và hệ sinh thái vườn. Việc duy trì thảm cỏ che phủ, sử dụng tàn dư thực vật làm lớp phủ hữu cơ, hạn chế đốt phụ phẩm, trồng cây chắn gió và áp dụng các biện pháp nông lâm kết hợp đã góp phần giảm xói mòn đất, cải thiện cấu trúc đất và vi khí hậu vườn cây. 

Trong quá trình triển khai mô hình, các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật tại các nông hộ tham gia mô hình cho thấy những chuyển biến tích cực và rõ rệt. Hầu hết vườn cây đều duy trì sinh trưởng ổn định, tán lá xanh, cành nhánh phát triển đồng đều và khả năng phục hồi sau mùa mưa đạt yêu cầu. Lượng phân bón dự án cấp đã được nông hộ sử dụng đúng thời điểm, mang lại hiệu quả kinh tế cao đối với sức sinh trưởng, năng suất dự kiến và chất lượng cây trồng trong giai đoạn thu hoạch.

Nhìn chung, các mô hình đã bước đầu khẳng định tính phù hợp và khả năng nhân rộng tại địa phương. Kết quả triển khai vừa qua là cơ sở quan trọng để tiếp tục củng cố, hoàn thiện và mở rộng trong giai đoạn tới, hướng đến mục tiêu xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững, nâng cao thu nhập cho nông hộ và góp phần phát triển nông nghiệp thân thiện với môi trường.

CÔNG TY CỔ PHẦN TAVINA